Postindustrialna Cementownia zmieni oblicze
Opublikowano dnia: 30 września 2010
Artykuł autorstwa: Redaktor Naczelny
Kategorie: Będzin, Polska, Powiat Będziński
Najprawdopodobniej już za niedługo dawna Cementownia w Będzinie-Grodźcu trafi w ręce prywatnego inwestora. Urząd Miejski w Będzinie, który włączył postindustrialny obiekt do projektu ACT4PPP, czyli Międzynarodowego Działania na rzecz Partnerstwa Publiczno Prywatnego prowadzi zaawansowane rozmowy z osobami, które byłyby skłonne zainwestować w Cementownię.
O postępach w pracy nad przywróceniem jej do lat świetności oraz stopniu zaawansowania rozmów z inwestorami informowano na konferencji prasowej 30 września br. w UM w Będzinie.
Podczas konferencji przypomniano wypracowane podczas warsztatów charette(polegających na tym, że kilka grup interesu spotyka się w jednym miejscu i wypracowuje projekt, którego elementy spełniają oczekiwania każdej z grup) koncepcje zagospodarowania Cementowni, jej wizualizacje oraz przedstawimy wyliczenia finansowe dla inwestycji na jej terenie. Co ważne, dzięki projektowi Cementownią zainteresowały się podmioty prywatne, m.in. firma Pro Inwest, która zrewitalizowała Szyb Wilson w Katowicach:
- Bardzo zależy nam na tym, aby ten obiekt nie uległ zniszczeniu. Potrzebujemy jednak wielostronnego wsparcia od wszystkich zainteresowanych Cementownią. Najważniejsze, aby jak najszybciej zadziałać. Wszystko w rękach władz Będzina. My potrzebujemy dokładnych informacji od właściciela obiektu dotyczących warunków terenu, na którym się znajduje: media, drogi, tzw. warunki brzegowe właściciela. Jeżeli je poznamy, będziemy mogli działać bardziej efektywnie ? mówi Johann Bros, właściciel firmy Pro Invest.
Będziński obiekt, który zachwyca postindustrialną duszą jest jedną z najstarszych cementowni w Europie. Na początku tego roku została wciągnięta na Zagłębiowską Listę Zabytków Techniki. Niestety niszczeje i od lat mówi się o jego rewitalizacji. Ponad rok temu została włączona do projektu ACT4PPP. Władze miasta mają nadzieję, że dzięki niemu uda się ocalić obiekt od zapomnienia i całkowitej dewastacji.
Krótka historia Cementowni
Ruiny Cementowni Grodziec od dziesięcioleci góruje nad jedną z dzielnic Będzina. Została uruchomiona w 1857 roku i była pierwszą w Polsce (wówczas pod zaborem rosyjskim), a zarazem piątą cementownią na świecie.
Była to fabryka cementu portlandzkiego. Właścicielem był Jan Ciechanowski, a pierwszym dyrektorem był inż. Emil Konarzewski, który prowadził zakład przez 20 lat.
Stanisław Ciechanowski, syn Jana, wydzierżawił, a w 1925 roku sprzedał Cementownię koncernowi belgijskiemu Solvay. Koncern Solvay prowadził rozbudowę zakładu aż do 1939 roku. Równolegle z rozwojem Cementowni nastąpiła ogólna poprawa sytuacji materialnej załogi, wybudowano mieszkania i inne obiekty socjalne.
Cement produkowany w tej fabryce był używany między innymi przy budowie Obszaru Warownego Śląsk. Przez długi czas pod Cementownią utrzymywano filar oporowy w zalegającym pod tym obiektem pokładzie węgla o grubości 1,8 m. Na skutek wyeksploatowania go przez Kopalnię „Grodziec”, nastąpiły nieodwracalne szkody w obiekcie Cementowni i 31 lipca 1979 roku wstrzymana została działalność produkcyjna zakładu. Od tamtego czasu Cementownia popada w ruinę. Stała się miejscem opustoszałym, cichym i mrocznym.
Jej ogrom budzi podziw, 4 potężne zbiorniki, hala pieca obrotowego długa na 70 m., fundamenty sięgające kilku metrów, olbrzymi dach zwisający na stalowych prętach oraz olbrzymie konstrukcje betonowe leżące między wszechobecnym gruzem. Majestatyczne budynki, mroczny klimat i atmosfera przemijania sprawiają, że obiekt ten stał się celem wypraw osób z całej Polski, głównie artystów malarzy i fotografików. Także osoby zainteresowane architekturą przemysłową z fascynacją odwiedzają jedną z najstarszych w naszej części Europy cementowni.
Od lat mieszkańcy Będzina i okolic zwracali uwagę lokalnych władz na konieczność rewitalizacji Cementowni Grodziec i oto w ubiegłym roku rozpoczął się ten proces. 23 lipca 2008 przyznana została ze środków Europejskiego Programu Współpracy Transnarodowej EUROPA ŚRODKOWA 2007 ? 2013 dotacja przedmiotowa dlaprojektu 1CE073P4 pod nazwą ?Międzynarodowe Działanie na rzecz Partnerstwa Publiczno Prywatnego / ACT4PPP?. Miasto Będzin, jako jeden z 17 europejskich partnerów projektu zgłosiło do niego działania, związane z rewitalizacją dawnej cementowni.
Celem projektu jest przywrócenie świetności obszaru unikalnego w skali europejskiej. Cel zostanie osiągnięty jedynie przy współpracy Urzędu Miejskiego w Będzinie, społeczności lokalnej, architektów i urbanistów oraz przedsiębiorców.
Atutem projektu jest zarówno ogromna społeczna presja związana z koniecznością rewitalizacji obiektu, jak i dynamiczny rozwój gospodarczy.
Planowane w ramach projektu działania to przeprowadzenie analiz społecznych i gospodarczych oraz wykonanie projektów studyjnych. Głównym działaniem w ramach projektu jest przeprowadzenie warsztatów charette, czyli innowacyjnej formy projektowania zagospodarowania obszaru przy udziale społeczeństwa i potencjalnych inwestorów. Na każdym etapie realizacja projektu będzie wspierana przez informacje w mediach.
